Gdyby ktoś zadał nam pytanie, kto pierwszy i dlaczego wymyślił to całe High Definition Television, cóż przyszłoby nam na myśl? Zapewne setki inżynierów w korporacjach elektronicznych i telewizjach pracujących nad wysoką rozdzielczością po to, by nam sprzedać lepszy obraz „niezbędny do prawdziwego przeżywania sportu i filmu w telewizji”. Jednym zdaniem tylko po to by na nas zarobić. Po części byłaby to prawda, ale historia HDTV nie zawsze była i jest związana tylko z zastosowaniem komercyjnym.

Pierwszym krajem, który wdrożył system telewizji wysokiej rozdzielczości był, uwaga, Związek Radziecki. Stało się to w 1958 roku. System dostał nazwę Transformator, był zdolny do przekazu obrazu złożonego z 1125 linii. Używało go głównie wojsko podczas swych narad i konferencji. Zaskoczeni? Mam nadzieję, że choć trochę. 

Tak więc ZSSR dawał swym dzielnym wojakom możliwość oglądania HD zanim reszta świata zaczęła marzyć o kolorowym telewizorze w domu. Lub nawet o jakimkolwiek odbiorniku. Oferta nie była zbyt bogata w "premium" ale zapewne spełniała swe zadanie. Rozmowy o wrogu wewnętrznym i zewnętrznym nabrały wyrazistości. Zwykły obywatel kraju rad się nie liczył i nie miał co na taki luksus liczyć przez następne półwiecze. Choć nie tak do końca ...

Związek Radziecki tak jak i inne kraje, na małą skalę ale jednak, prowadził w latach osiemdziesiątych XX wieku badania nad wdrożeniem telewizji cyfrowej i HDTV. Oczywiście podczas Zimnej Wojny wiązało się to też z wielką polityką międzynarodową, zwłaszcza po pewnym wydarzeniu.        

W styczniu 1989 roku Rosjanie zaprosili ekspertów z kilku krajów Zachodu do swego telewizyjnego centrum testowego w Moskwie by zademonstrować sprzęt i standardy techniczne, gotowe do użycia we wdrożeniu telewizji HD.

Zaniepokoiło to kongresmena Edwarda J. Markeya, Demokratę z Massachusetts.
9 marca 1989 roku w amerykańskim kongresie odbywały się przesłuchania Komisji Energii i Telekomunikacji, której Markey przewodniczył. Tematem głównym obrad i przesłuchań było przyznawanie dotacji federalnych zagranicznym a nie krajowym firmom, do badań nad telewizją wysokiej rozdzielczości oraz wpływ takiego stanu rzeczy na ekonomię i bezpieczeństwo Stanów Zjednoczonych. Obrady zahaczyły oczywiście o wydarzenia w ZSRR.

Spotkania w Moskwie zorganizował Henrikas Yushkiavitshus, vice przewodniczący Radzieckiego Radia i Telewizji. Zaprosił nadawców, przedstawicieli organizacji telewizyjnych i producentów filmowych ze Stanów, Europy, Japonii i ZSSR. Pierwsze spotkania odbyły się 12 i 13 stycznia i jak powiedział Sam Bush, wydawca HDTV Newsletter, dotyczyły głównie testów i wypracowania wspólnego, ogólnoświatowego standardu HDTV.

W tamtych czasach działały dwa niekompatybilne ze sobą systemy. Japoński Hi-Vision stworzony przez NHK(1125/60) i europejski system Eureka (1250/50). Należałoby tu dodać jedną rzecz. Fachowcy na tym rynku podejrzewali, że Eureka istnieje tylko po to, by Japończycy nie zyskali przewagi i całego rynku dla siebie. O HDTV w Europie na przełomie lat 80/90 nikt tak naprawdę na poważnie nie myślał. Odkładano wszystko na bliżej nieokreśloną przyszłość.

Wybranie jednego standardu pozwoliłoby na łatwą wymianę treści, bez kosztownej konwersji jak w przypadku PAL, Secam i NTSC. Według Busha celem testów była techniczna ocena obu systemów i wybranie lepszego. Bush stwierdził też, że Związek Radziecki miał niewiele do zyskania przewodząc tym spotkaniom i badaniom. Jego przemysł telewizyjny był przestarzały i niedofinansowany. Takim miał pozostać na długo. Dodał, że technologia użyta w spotkaniach była łatwo i legalnie dostępna na rynku. 

Senator Markey, kwestionował jednak powody dla których ZSRR testuje taki sprzęt i zapytał czy takie praktyki zostały zaaprobowane przez reprezentujący 16 krajów Cocom ( organizacja Coordinating Committee for Strategic Exports posiadająca w swych szeregach m.in.: USA, Japonię, wszystkich członków NATO bez Islandii), mający za zadanie ograniczać przepływ technologii z Zachodu do Bloku Wschodniego.

Szef Cocomu, Robert A. Mosbacher powiedział, że technologia HDTV nie została mu zaprezentowana do oceny i zaaprobowania.
Markey zasugerował, by odpowiednie federalne służby wywiadowcze zbadały postępy telewizyjnego ośrodka testowego Sowietów. " Jeśli HDTV ma istotne znaczenie militarne, a ja uważam że ma, dlaczego my lub inne kraje Zachodu mielibyśmy pozwalać na eksport takiej technologii na Wschód ".

Markey na otwarciu przesłuchań dopytywał się także o ekonomiczne i strategiczne znaczenie telewizji wysokiej rozdzielczości dzięki której obraz jest tak ostry i szczegółowy jak w kinie.

Oczekiwano wtedy, że technologia HDTV będzie szeroko używana między innymi w komputerach i telekomunikacji a do roku 2000 sprzedaż produktów HD takich jak telewizory i magnetowidy będzie warta 50 miliardów dolarów. Zaawansowana technologia video mogła być użyta w kilku aplikacjach militarnych, wliczając w to kontrolę, dowodzenie na polu walki, trening i symulacje.

Tydzień przed obradami senackiej komisji, japońskie Sony i holenderski Royal Philips a nie firmy z USA otrzymały środki z ministerstwa obrony na badania i wdrożenie systemów HDTV. Mosbacher zeznał, że sprzeciwiał się rządowemu wspieraniu zagranicznych firm pracujących nad HDTV: "Wierzę, że powinniśmy nalegać by to filmy krajowe głównie na tym zyskiwały ".

Agencja odpowiedzialna w Pentagonie za zaawansowane projekty badawcze ogłosiła też wtedy, że otrzymała 87 propozycji od 71 aplikantów na granty dotyczące badań w zakresie HDTV na sumę 30 milionów dolarów. Dr. Craig I. Fields, dyrektor tej agencji, bronił się przed komisją mówiąc, że aplikanci zgodzili się na to by badania jak i przyszła produkcja urządzeń do HD odbywała się w USA. Tak, by to Stany Zjednoczone zyskały na tym najwięcej. Dr. Fields dodał, że Pentagon jest gotowy podwoić sumę środków na te badania bo dostał kilka bardzo ciekawych propozycji od zainteresowanych firm.

Któż by się spodziewał po Rosjanach takiej troski o lepsze HDTV. Chociaż z drugiej strony hasło "Jedna Partia, Jeden Format, Cały Świat" nie za bardzo chyba wszystkim pasuje.